Hoer met cyclaam II

Als kleine jongen raakte Herman Gordijn (1932-2017) per ongeluk verzeild in de hoerenbuurt van Den Haag. Die wereld bleef hem zijn leven lang fascineren. Hoer met cyclaam II is wat betreft onderwerp en compositie gelijk aan de eerste versie van dit schilderij uit 1959: een raamprostituee die haar kous optrekt. Ruim 25 jaar later pakte Gordijn het thema weer op, nu op levensgroot formaat. Details maakten plaats voor grote vlakken en volumes. Het forse lichaam van de prostituee, gehuld in een afzakkend oranje negligé, steekt af tegen een bakstenen muur. Zo versterkte hij de monumentaliteit en barst de dame bijna uit haar ‘raamwerk’. Haar robuuste hoofd en armen hebben overigens mannelijke trekjes. Als kijker (voyeur?) bevinden we ons eigenlijk aan de verkeerde kant van het raam. We zitten ‘binnen’ waardoor de scène een huiselijk, intiem karakter krijgt, nog verder versterkt door de cyclaam op de vensterbank. Het woord Cyclamen is afgeleid van het Oudgriekse kuklos, dat cirkel of schietschijf betekent. Verwijst de plant hier misschien naar de vrouw als ‘schietschijf’ van de mannelijke lusten? Op het kaartje in de bloempot staat een verwijzing naar de eerste versie van het schilderij: ‘Herman Gordijn 1959’. Gordijn ontdekte in de loop van de jaren 70 dat het gebruik van minder details de expressie ten goede kwam. Vanwege zijn verhuizing naar een groter atelier kon hij bovendien op groter formaat werken.